Mimari ve çalışma modeli
Mobil cihazdan kurumsal erişimi kaldırmak tek bir işlem değildir. Google Workspace'te hesap/work profile verisini silme ile cihazın tamamını silme; Microsoft Intune'da Retire ile Wipe farklı kapsam ve önkoşullara sahiptir. Doğru seçim cihaz sahipliği, yönetim modu, işletim sistemi ve olay türüne bağlıdır. Kullanıcı ayrılığı için kişisel cihazı fabrika ayarına döndürmek gereksiz veri kaybına, kayıp kurumsal cihazda yalnız hesabı kaldırmak ise yetersiz müdahaleye yol açabilir.
BYOD ayrılışında amaç kurumsal hesap, yönetilen profil, sertifika, uygulama ve politikaları kaldırırken kişisel içeriği korumaktır. Google'ın account wipe veya platforma göre work profile işlemi ve Intune Retire bu amaca yaklaşır; gerçek sonuç platform ve kayıt tipine göre değişir. Şirkete ait, kayıp ya da yeniden tahsis edilecek cihazda full device wipe uygun olabilir. Komut gönderilmeden önce sahiplik kaydı, son check-in, şifreleme, yedekleme ve factory reset protection koşulları doğrulanmalıdır.
Uzaktan işlem asenkron bir komuttur. Cihaz çevrimdışıysa istek yönetim servisinde bekleyebilir; kullanıcı aynı hesaba başka tarayıcı veya cihazdan erişmeye devam edebilir. Bu nedenle cihaz komutunu oturum iptali, parola/anahtar rotasyonu, risk tabanlı erişim ve kullanıcı yaşam döngüsünden ayrı düşünmeyin. Yüksek riskli olayda önce erişimi kesmek, ardından cihaz komutunu izlemek daha güvenlidir. Denetim kaydı istek zamanı, başlatan yönetici, cihaz kimliği ve tamamlanma durumunu içermelidir.
İki platformu ortak runbook altında yönetirken marka isimleri yerine karar kriterlerini standardize edin: cihazın sahibi, kayıt tipi, verinin kapsamı, çevrimiçi durumu ve geri dönüş imkânı. İşlem öncesi dört göz onayı özellikle tam silme için yararlıdır. İşlem sonrasında yalnız konsoldaki 'issued' durumuna güvenmeyin; son check-in, kurumsal uygulama erişimi, sertifika iptali ve test hesabıyla veri erişimini doğrulayın. Cihaz hiç bağlanmazsa varlık, hukuki ve fiziksel güvenlik süreci devam etmelidir.
- 1İK/olay tetikleyicisi ve cihaz envanteri
- 2Sahiplik-kayıt modu karar matrisi
- 3Retire/account wipe/device wipe komutu
- 4Oturum iptali, doğrulama ve denetim kaydı
Tasarım parametreleri
- Sahiplik
- BYOD, şirkete ait ve paylaşımlı/kiosk cihazları ayrı karar dalına alın.
- Kayıt modu
- Temel, gelişmiş, work profile, fully managed ve MDM/MAM kapsamını doğrulayın.
- Veri kapsamı
- Hesap, kurumsal profil, yönetilen uygulama verisi ve tüm cihaz verisini ayırın.
- Bağlantı durumu
- Son check-in ve komut teslim durumuna göre alternatif erişim kesme adımlarını uygulayın.
- Geri dönüş
- Retire sonrası yeniden kayıt ile full wipe sonrası kurulum yükünü ve kanıt gereksinimini değerlendirin.
Hesap ve uygulama örneği
Kullanıcının kişisel Android cihazında yalnız work profile varsa selective/account wipe kişisel fotoğrafları hedeflemeden kurumsal kapsama odaklanır. Aynı kullanıcıya ait çalınmış şirket cihazında hesap kaldırma, cihazdaki diğer kurumsal verileri bırakabilir; desteklenen full wipe ve kimlik oturumu iptali birlikte değerlendirilir.
Cihaz son 20 gündür check-in yapmadıysa konsoldaki wipe komutu hemen sonuç vermeyebilir. Hesabı devre dışı bırakın, refresh token/oturumları iptal edin, cihaz sertifikasını kaldırın ve koşullu erişimi güncelleyin. Komut tamamlanırsa kanıtı olay kaydına ekleyin; tamamlanmazsa fiziksel varlık sürecini kapatmayın.
Örnek komutlar: laboratuvar değerlerini değiştirin; kullanmadan önce yetkiyi ve yazılım sürümünü doğrulayın.
# Üründen bağımsız olay kaydı alanları
event_id=OFFBOARD-2026-001
device_id=<management-id>
ownership=BYOD|CORPORATE
action=RETIRE|ACCOUNT_WIPE|DEVICE_WIPE
requested_at=<UTC>
completed_at=<UTC-or-pending>
identity_sessions_revoked=true
Hata teşhisi
| Belirti | Olası neden / ayrım | Doğrulama |
|---|---|---|
| Komut pending kalıyor | Cihaz çevrimdışı, yönetim profili kaldırılmış veya artık kayıtlı olmayabilir. | Son check-in, enrollment kimliği ve platform push kanalını doğrulayın; erişimi kimlik katmanında kesin. |
| Retire sonrası kullanıcı erişebiliyor | Başka oturumlar veya yönetilmeyen tarayıcı erişimi açık olabilir. | Oturumları iptal edin, koşullu erişim ve cihaz uyumluluk kaydını kontrol edin. |
| Yanlış cihaz seçildi | Envanter etiketi, seri numarası veya kullanıcı eşlemesi güncel olmayabilir. | Tam wipe öncesi iki kişiyle cihaz ID, sahiplik ve son kullanıcıyı doğrulayın. |
Kabul ve doğrulama kontrolleri
- Cihaz kimliği, seri numarası, sahiplik ve kullanıcıyı eşleyin.
- Kayıt modu ve platformun desteklediği komut kapsamını doğrulayın.
- Retire/account wipe/full wipe kararını olay türüyle belgeleyin.
- Oturum, token, sertifika ve koşullu erişim adımlarını uygulayın.
- Komut teslimi ve son check-in kanıtını izleyin.
- Erişim testi, denetim kaydı ve varlık süreciyle olayı kapatın.
İlgili kavramlar
Kimlik doğrulama ve oturum
Kimlik doğrulama kullanıcının veya iş yükünün kim olduğunu kanıtlar; yetkilendirme ise bu kimliğin ne yapabileceğini belirler. Başarılı oturum açma, bütün kaynaklara erişim izni anlamına gelmez. Kullanıcı oturumları, servis kimlikleri, API belirteçleri ve cihaz sertifikaları farklı yaşam döngülerine sahiptir. İlk giriş kadar oturum süresi, belirteç yenileme, işten ayrılma, kayıp cihaz ve acil erişim senaryolarını da tasarlayın. Kimlik sağlayıcı erişilemez olduğunda hangi oturumların süreceğini ve hangi yeni erişimlerin engelleneceğini ölçün.
Dosya izinleri ve servis kimliği
Dosya erişimi kullanıcı/grup, izin bitleri, ACL ve güvenlik politikalarının birleşimine bağlıdır. Bir uygulamanın root olarak çalışması izin sorununu gizleyebilir; üretim için gerekçeli ve sınırlı servis kimliği tercih edilir. Dizin üzerinde arama/geçiş izni ile dosya okuma izni farklıdır. Paylaşım katmanında verilen izin, dosya sistemindeki kısıtı her zaman aşmaz. Hata araştırmasında uygulamanın gerçekten hangi kullanıcıyla çalıştığını, dizin zincirini ve ACL’leri inceleyin. İzinleri topluca açmak yerine gereken erişimi dar kapsamda test edin.
Sürüm ve destek yaşam döngüsü
Bir ürünün kurulabilir olması üretim için desteklendiğini kanıtlamaz. İşletim sistemi, uygulama, sürücü, eklenti ve yönetim aracının uyumluluk zincirini birlikte kontrol edin. Güncelleme planında paket sürümü, destek bitişi, yeniden başlatma gereksinimi ve geri alma yöntemi bulunmalıdır. Test ortamı üretimdeki bağımlılıkları temsil etmezse sonuç yanıltıcı olabilir. Değişiklik sonrası yalnız sürüm numarasını değil, hizmet sağlığını ve önceki iş akışlarını doğrulayın. Bir sürümü sabitlemenin gelecekteki güvenlik düzeltmelerini engelleyebileceğini de dikkate alın.
En az yetki ve görev ayrımı
En az yetki, bir görevin gerektirdiği izinlerin belirli kaynak ve süreyle sınırlandırılmasıdır. Herkese aynı yönetici rolünü vermek, erişim incelemesini ve olay araştırmasını zorlaştırır. Günlük kullanıcı hesabı ile ayrıcalıklı hesabı ayırın; servis hesaplarının etkileşimli kullanımını ve gereksiz ağ erişimini kısıtlayın. Yetki matrisi, kimliğin kaynağa hangi işlemle eriştiğini göstermelidir. Bir izin kaldırıldığında uygulamanın çalışmayı sürdürmesi de test kapsamına girer: gereksiz yetkiler bazen yalnız kontrollü azaltma sırasında ortaya çıkar.
Telemetri ve zaman eşleştirmesi
Telemetri, sistemin ne yaptığını açıklayan log, metrik ve olay kayıtlarının bütünüdür. Log bir olayın ayrıntısını, metrik zaman içindeki davranışı, dağıtık iz ise isteğin bileşenler arasındaki yolunu gösterir. Saat farkları aynı olayı farklı zamanlarda olmuş gibi gösterebilir. Merkezi zaman senkronizasyonu, kaynak kimliği ve tutarlı saat dilimi kullanın. Alarm tasarımında yalnız eşik değil, ne kadar sürdüğü ve kullanıcıya etkisi de değerlendirilmelidir. Kayıtların kesildiği durum ayrıca izlenmeli; günlük kaydı bulunmaması, olay yaşanmadığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Güven sınırı ve hata alanı
Güven sınırı, aynı erişim kararlarını paylaşan bileşenleri ayırır; hata alanı ise tek bir olayın birlikte etkileyebileceği kaynakları tanımlar. İki VLAN kullanmak, aralarında serbest yönlendirme varsa güçlü bir güven sınırı kurmaz. İki yedek aynı yönetici hesabıyla silinebiliyorsa da farklı klasörlerde bulunmaları ayrı hata alanı sağlamaz. Tasarımda fiziksel yer, kimlik sağlayıcı, yönetim hesabı, ağ yolu ve enerji kaynağını ayrı ayrı değerlendirin. Bir bileşen kaybedildiğinde hangi erişimlerin ve kurtarma seçeneklerinin ayakta kalacağını sınayın.
Birincil teknik dokümantasyon
Doz Teknoloji teknik ekibi tarafından aşağıdaki birincil kaynaklar temel alınarak hazırlanmıştır. Hesaplar ve laboratuvar senaryoları varsayımlarını belirtir; uygulamadan önce kullanılan ürün sürümünü doğrulayın.